Termin wymagalności roszczenia do otrzymania świadczenia z umowy ubezpieczenia

Stan faktyczny 

Ubezpieczony sprawca kolizji drogowej pokrył „z własnej kieszeni” szkody będące następstwem tegoż zdarzenia, pomimo że miało ono miejsce w okresie ubezpieczenia, a umowa ubezpieczenia  odpowiedzialności cywilnej obejmowała te szkody (wyrządzone osobie trzeciej, wobec której odpowiedzialność za szkodę ponosił ubezpieczony). Co może zrobić w tej sytuacji, by odzyskać wartość spełnionego świadczenia, i jeśli tak, to w jakim terminie?
 

Opinia prawna

Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Gdyby jednak wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić we wskazanym powyżej terminie trzydziestu dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku (art. 817 § 1 i 2 KC).

Owy termin trzydziestodniowy nie znajduje jednak zastosowania do ubezpieczonego. Termin ten odnosi się bowiem do spełnienia świadczenia na rzecz uprawnionego, którym na mocy umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jest poszkodowany w wypadku. Dopiero gdy ubezpieczony sam spełni to świadczenie, może żądać jego zwrotu. Wszak przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (art. 822 § 1 KC). Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (poszkodowany) może zatem dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (art. 822 § 4 KC). Terminem wymagalności roszczenia do otrzymania świadczenia z umowy ubezpieczenia w tym przypadku będzie termin niezwłoczny, liczony od wezwania zakładu ubezpieczeń do zapłaty. Zgodnie bowiem z art. 455 KC, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania (tak Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 stycznia 2017 r., I ACa 969/16, LEX nr 2287450.